İki məhbus ayrı-ayrı otaqlarda dindirilir. Hər ikisi sussa — yüngül cəza. Biri o birini satsa — satan azad, susan ağır cəza alır. İkisi də satsa — hər ikisinə orta cəza. Riyazi soyuqluqla baxanda hər biri üçün satmaq “rasionaldır” — nəticədə ikisi də satır və ikisi də sussalar alacaqlarından pis nəticə alırlar.
Bu, sadəcə tapmaca deyil — cəmiyyətin skeletidir: silahlanma yarışı, ekoloji böhran, tıxacda zolaq dəyişmək, vergi ödəməmək. Hər yerdə eyni struktur: fərdi maraq kollektiv marağı yeyir, çünki əməkdaşlığa etibar lazımdır, etibara isə zəmanət yoxdur.
Akselrodun turnirləri bir çıxış göstərdi: oyun təkrarlananda vəziyyət dəyişir. Ən uğurlu strategiya sadə “Tit for Tat” oldu — əməkdaşlıqla başla, sonra qarşındakının hərəkətini güzgülə. Yəni əməkdaşlıq sadəlövhlük deyil — yaddaşı olan sistemlərdə ən rasional seçimdir. Etibar, təkrar görüşəcəyini bilən adamların ixtirasıdır.
Robert Akselrod — Əməkdaşlığın Təkamülü (1984)