Solomon Aşın 1951-ci il eksperimenti sadə idi: iştirakçıya iki kart göstərilir — birində bir xətt, digərində üç; hansı xəttin bərabər olduğunu demək lazımdır. Cavab göz qabağındadır. Amma otaqdakı digər “iştirakçılar” (əslində aktyorlar) növbə ilə eyni yanlış cavabı verirlər. Nəticə: insanların təxminən 75%-i ən azı bir dəfə qrupa qoşulub açıq-aşkar səhvi təkrarladı.
Maraqlısı səbəblərin bölgüsüdür: bəziləri qrupdan seçilməmək üçün bilə-bilə yalan dedi (normativ konformizm), bəziləri isə həqiqətən öz gözünə şübhə etdi (informasion konformizm). İkincisi daha dərindir — təzyiq davranışı yox, qavrayışın özünü dəyişir.
Bir detal ümid verir: qrupda tək bircə nəfər düz cavab verəndə, konformizm dörd dəfə azalırdı. Yəni azlıqda qalan bir səs, sistemin bütün riyaziyyatını dəyişir — susan hər kəs isə təzyiqin bir hissəsinə çevrilir.
Solomon Asch — Opinions and Social Pressure (1955)