Platonun “Dövlət”inin VII kitabında insanlar uşaqlıqdan mağarada zəncirlənib: yalnız qarşı divarı görürlər, arxalarındakı ocağın işığında keçən əşyaların kölgələri onların bütün reallığıdır. Kölgələri adlandırırlar, kölgələr üzərində elm qururlar, kölgə bilicilərinə hörmət edirlər.
Biri zəncirdən azad olub çölə çıxanda əvvəl işıq gözünü kor edir — həqiqət ilk təmasda ağrılıdır. Amma alleqoriyanın ən dərin hissəsi sondadır: geri qayıdıb o birilərini azad etmək istəyəndə, məhbuslar ona gülür və Platon əlavə edir — imkan olsa, öldürərlər. Bu sətirlər Sokratın edamına işarədir.
Alleqoriya iki min ildən çoxdur hər dövrün öz mağarasına tətbiq olunur: dünən ideologiya, bu gün alqoritmik lent. Sual dəyişmir: kölgə ilə əşyanı ayırmağın meyarı nədir — və mağaradan çıxdığını haradan bilirsən, bəlkə sadəcə daha böyük mağaradasan?
Platon — Dövlət, VII kitab (e.ə. ~375)