Baza
Anlayışlar arxivi · fəlsəfə, psixologiya, elm, cəmiyyət
← Bütün məqalələr

Dunning-Kruger Effekti

Psixologiya
Bacarıqsızlıq ikiqat lənətdir: insan həm bilmir, həm də bilmədiyini bilmir.

1999-cu ildə Devid Danninq və Castin Kruger göstərdilər ki, testlərdə ən aşağı nəticə göstərənlər öz performanslarını ən çox şişirdənlərdir. Səbəb təkəbbür deyil: bir sahədə səriştəni qiymətləndirmək üçün lazım olan bilik, elə həmin sahənin öz biliyidir. Bilmirsənsə — nə qədər bilmədiyini görə bilmirsən.

Effektin ikinci, az xatırlanan tərəfi: həqiqi ekspertlər özlərini bir qədər aşağı qiymətləndirirlər, çünki sahənin nəhəngliyini görürlər və “hamı bunu bilir” deyə düşünürlər.

Populyar mədəniyyətdə effekt çox vaxt “axmaqlar özünə arxayındır” kimi kobudlaşdırılır — bu, tədqiqatın dediyindən dayazdır. Əsl dərs özümüz haqqındadır: hər birimizin xəritədə “bilmədiyimizi bilmədiyimiz” zonalar var.

Mənbə

Kruger & Dunning — Unskilled and Unaware of It (1999)

Əlaqəli

Koqnitiv Dissonans · Təsdiq Qərəzi